ANALİTİK DÜŞÜNCENİN GÜCÜ

Zihinsel süreç olarak düşünme, insanı diğer canlılardan ayıran en temel özelliktir.

Günümüzün gelişen  dünyasında, bilim ve teknolojiyle birlikte düşünme şekilleri de değişiyor. Düşünce tarihi içinde geçmiş zamana şöyle bir bakıldığında, ilk çağlardan bu yana insanın düşünme şeklinin ne derece değiştiğini görebiliriz.  Günümüzde, düşünme biçiminin önemi geçmiş yıllara oranla çok daha yüksektir. Bu düşünme biçimlerinden  karşımıza sıkça çıkanlardan biri de analitik düşüncedir.

Analitik düşünce; teknik bir özellik sanıldığından daha çok mühendislik ile özdeştirilir. Oysa analitik düşünceyi kullanması gereken sadece mühendisler değildir. Analitik düşünce, iş hayatının her alanında karşımıza çıkmaktadır. Birçok farklı iş ilanlarında “analitik düşünen” kişiler aranıyor olması bu yetkinliğin ne kadar önemli olduğunu gösterir.

Analitik düşünmek, ilişkilendirme becerisine sahip olmaktır. Problemin bütününü parçalar halinde ele alarak, bu parçalara çözüm üretip, problemin tamamını çözümleyen bir sistemdir.

Daha önceki yazılarımdan bir tanesinde; ‘ insan kaynakları çalışanlarının yetkinlikleri arasında analitik düşünce yeteneği olmalıdır’ diye bahsetmiştim. Analitik düşünce sadece insan kaynaklarında değil, İK’nın sorumluluğunda  şirketin tüm birimlerinde  yaygınlaştırılmalıdır. Bu düşünce yapısına sahip olmayan insanlar; duygusal kararlar verirler. Otoriter olurlar. Veriye, analize, metoda pek değer vermeden, kararlarını buna göre oluşturur. İK yöneticisinin diğer birim yöneticilerinden farklı düşünülmemesi gerekir. O da bir iş yönetimine sahiptir. Tek farkı; diğerlerinden daha fazla insan odaklı olmasıdır. Tüm yöneticilerin, takım liderlerinin, analitik düşünce yapısına sahip olması gerekmektedir. İş gereği insanlarla olan ilişki ne kadar yoğunlaşırsa analitik düşünce  geliştirme olanağı artmış olur. Bu yetkinlik çalışma hayatımız boyunca problem çözebilme yeteneğinizi de geliştirecektir.

Analitik düşüncenin, iş hayatımızdaki ve özel hayatımızdaki rolü oldukça büyüktür. Bazı kaynaklar, problemler karşısındaki başarımızın analitik düşünme yeteneğiyle çok bağlantılı olduğundan bahseder.  Bu nedenle analitik düşünce yetkinliğimizi sürekli geliştirmeli; farkındalık yaratmalıyız.

Analitik düşünen kişiler nasıl özelliklere sahiptir?

  • Karşılarına çıkan problemlere, durumlara ve konulara; araştırarak, irdeleyerek yaklaşırlar. Ezberci bir yaklaşımdan kaçınırlar.
  • Geniş kapsamlı olarak problemi ve durumu ele alırlar. Kendilerini kelimelerle, olumlu ve olumsuz yönleriyle rahat ifade ederler.
  • Problem karmaşıksa, problemin köküne inerek, ayrıştırarak irdelemesini bilirler. Problemlerden asla kaçmazlar.
  • Problemin kökenini oluşturan sorunların çözümüne başlamadan önce sebepleri üzerine düşünürler.
  • Problemin niteliğini (Yapay mı, reel mi?) belirleme yeteneğine sahiptirler.
  • Kendi uzmanlık alanındaki konuları net bir biçimde bilirler.
  • Kendi uzmanlık alanı dışındaki konularda yardım alırlar.
  • Problem çözümü sürecinde, çözümün başlangıçta hipotezlere dayandığını bilirler.
  • Doğru ve yanlış hipotezlerin tespitini yapabilirler. Burdan hareketle ulaşılan sonucun temeline  kadar iner, sağlam veriler oluştururlar.
  • Ulaştıkları sonuçları analiz edebilirler ve ardından çıkan sonuçları derli toplu bir şekilde ele alırlar. Düşünebilirler ve   durumu değerlendirirler.
  • Esas hedefi başarmaya yönelik çalışmayı anlayabilen yararlı, mantıklı hedefleri seçerler.
  • Her düşüncenin biraz bilgi, delil, tecrübe veya araştırmaya dayandığını bilirler. Bu kavramları birbirinden ayırt edebilirler.
  • Problemin görünen kısmı ile problemin ana kaynağı arasındaki farkı görebilirler.
  • Probleme tepeden bakma yetisine sahiptirler. Bu sayede çözüme yönelik alternatifleri ve alternatiflerin yan etkilerini önceden görerek hareket ederler.
  • Varsayımların sıklıkla; ön yargılar, klişeler, çarpıtmalar içerebileceğini tahmin ederler.
  • Harekete geçmeden önce davranışların sebepleri üzerine düşünür, pozitif düşüncelere ve arzu edilen sonuçlara odaklanırlar.

Bu ve buna benzer bir çok özellik sıralanabilir.

Analitik düşünce, sadece problemlere çözüm üretmek değil, karşılaşılan problemlerle süreci geliştirmek, daha ileriye götürmektir. Çok yönlü düşünebilmektedir. İş ve sosyal yaşamda başarılı olabilmeyi sağlayan önemli bir yetkinliktir.

Unutmayın; farklı olmazsanız benzer olursunuz…

                                                                                                                          B.Şilan Güngören

                      

 

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir